مقاله پژوهشی
1. اثرات تعدیلی اسید هیومیک روی جوانه‌زنی و رشد رویشی گیاه کلزا تحت تنش شوری

علی اصغر علیلو؛ زهرا شیری آذر؛ شهریار دشتی؛ صالح شهابی وند؛ علیرضا پورمحمد

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 985-997

چکیده
  شوری تنش غیر زیستی موثر بر تولید گیاهان است که با کاربرد مناسب مواد آلی می‌توان از تبعات آن کاست. به همین منظور در این آزمایش، اثر تعدیلی تیمار اسید هیومیک (شاهد، 500 و 1000 میلی گرم در لیتر) بر تنش شوری (شاهد، 4، 8 و 12 دسی‌زیمنس) روی صفات جوانه‌زنی بذر و برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی گیاه کلزا در دو مرحله جوانه‌زنی و رشد رویشی بررسی شد. با ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. گونه‌های جدیدی از قارچ‌های سینماتا‌دار برای بیوتای قارچی ایران

یوبرت قوستا؛ رازمیگ عزیزی؛ علیرضا پورصفر

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 998-1009

چکیده
  قارچ‌ها به‌عنوان تجزیه‌کنندگان اصلی اجزا‌ء پیچیده‌ی بقایای گیاهی و حیوانی، در بازچرخه‌ی مواد غذایی در تمام زیست‌بوم‌ها نقش اساسی دارند. آن‌ها همچنین به‌دلیل ایجاد بیماری‌های خسارت‌زا در گیاهان و حیوانات، تشکیل ارتباطات همزیستی با طیف وسیعی از موجودات، استفاده‌ی گسترده در صنایع غذایی، دارویی و زیست‌فن‌‌آوری و نیز تهیه‌ی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی اکولوژی
3. بررسی مطلوبیت زیستگاهی سرخس آبی (Azolla filiculoides, Lam.) در برخی از اکوسیستم های آبی استان گیلان و مازندران با استفاده از مدل خطی تعمیم ‌یافته

رحمت زرکامی؛ مرتضی سحرخیز

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 749-761

چکیده
  سرخس آبی آزولا (Azolla filiculoides, Lam.) یکی ازخطرناک ترین گونه‌های گیاهی مهاجم در مناطق معتدله و گرمسیری جهان می باشد. برای بررسی مطلوبیت زیستگاهی آزولا، 4 ایستگاه مختلف در استان‌های گیلان و مازندران انتخاب گردید. 15 متغیر فیزیکی - شیمیایی و ساختاری در هر ایستگاه هم زمان با داده های زیستی (بر اساس 24 نمونه حضور و 24 نمونه عدم حضور آزولا) به صورت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی اکولوژی
4. بررسی پراکنش و تراکم گیاهان آبزی غالب در بخش غربی تالاب انزلی

علیرضا میرزاجانی؛ جواد دقیق روحی؛ رضا محمدی دوست

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 762-773

چکیده
  گیاهان آبزی در محیط‌هایی که مواد مغذی افزایش یافته‌اند به شدت رشد کرده و در بسیاری موارد به صورت معضل خود نمایی می‌کنند. تالاب انزلی تحت تأثیر رشد سریع گیاهان آبزی قرار گرفته است. در این مطالعه شناسایی و تعیین زی‌توده گیاهان آبزی غالب در بخش غربی تالاب انزلی انجام گرفت. نتایج نشان دادکه از چهار گونه گیاه غوطه‌ور شناسایی شده Ceratophyllum ...  بیشتر

مقاله پژوهشی منابع طبیعی
5. تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی جمعیت‌های ایرانی قارچ عامل خشکیدگی شمشاد خزری (Buxus hyrcana Pojark)

سیده معصومه زمانی؛ شیده موجرلو

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 803-816

چکیده
  شمشاد خزری از معدود درختان پهن‌برگ همیشه‌سبز جنگل‌های شمال البرز است که متاسفانه در فهرست گونه‌های در معرض خطر قرار دارد. همچنین، اخیرا اغلب رویشگاه‌های شمشاد در شمال کشور به بیماری بلایت و خشکیدگی ناشی از قارچ Cylindrocladium buxicola مبتلا شده‌اند که خطر جدی برای بقا و تولید درختان شمشاد است. شناسایی ویژگی‌های جمعیت‌های این قارچ می‌تواند ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاکسونومی
6. بررسی پراکنش گونه‌های گیاهی استان سمنان (مطالعه موردی: هرباریوم دانشگاه دامغان)

عارفه ذاکری؛ رضا نادری؛ وحید پوزش

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 817-827

چکیده
  مطالعه پوشش گیاهی مناطق مختلف ایران مقدمه‌ای برای بسیاری از طرح‌های پژوهشی و اجرایی محسوب می‌شود. هرباریوم ها گنجینه‌های دائمی نمونه‌های گیاهی یک منطقه و بهترین منبع اطلاعاتی در مورد رستنی‌های آن منطقه را دارا می‌باشند. در تحقیق حاضر نمونه های استان سمنان در هرباریوم دانشگاه دامغان مطالعه شدند. بر اساس نتایج حاصل از شناسایی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی منابع طبیعی
7. تأثیر ارتفاع از سطح دریا بر تنوع و اهمیت نسبی (SIV) گونه‌های علفی در جنگل‌های کبیرکوه، استان ایلام

هنگامه میرهاشمی؛ حسن پوربابائی؛ آرش مزبانی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 828-842

چکیده
  این تحقیق با هدف بررسی تأثیر ارتفاع از سطح دریا بر تنوع و اهمیت نسبی (SIV) گونه‌های علفی در جنگل‌های کبیرکوه استان ایلام انجام گرفت. برای این منظور، منطقه‌ای به مساحت 300 هکتار از این جنگل‌ها انتخاب شد. منطقه مورد مطالعه به سه طبقه ارتفاعی (1000-700، 1300-1000 و 1600-1300 متر از سطح دریا) تقسیم شد، سپس تعداد 63 قطعه نمونه به روش تصادفی- سیستماتیک در ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوسیستماتیک
8. مطالعه فیتوشیمیایی و گرده شناسی تعدادی از گونه‌های جنس Mentha L. در شمال ایران

یاسمن یحیی آبادی؛ آرمان محمودی اطاقوری؛ احسان نظیفی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 843-853

چکیده
  جنس نعنا (Mentha L.) از مهمترین و پر‌مصرف‌ترین گیاهان خانواده Lamiaceae در صنایع غذایی و دارویی می‌باشد. طبقه‌بندی تاکسونومیکی این جنس به دلیل تنوع زیاد در خصوصیات ریخت شناسی و هیبریداسیون مکرر، پیچیده می‌باشد. مطالعات فیتوشیمیایی و گرده شناسی به همراه ویژگی‌های ریخت شناسی می‌تواند کمک شایانی به سیستماتیک گیاهی و طبقه‌بندی آنها کند. ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوشیمی
9. ترکیبات شیمیایی و اثرات زیستی گیاه (کما) Ferula oopoda

مسعود حیدری زاده؛ شهناز زارعی؛ مراحم آشنگرف؛ حسین معروفی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 854-866

چکیده
  امروزه توجه به ترکیبات طبیعی دارای خاصیت آنتی‌بیوتیکی و دگرآسیبی بیشتر شده است زیرا عموماً اثرات جانبی کمتری دارند. مطالعاتی روی ترکیبات و اثرات زیستی گونه هایی از جنس فرولا صورت گرفته است از گونه فرولا اوپودا در ایران، گزارشی مشاهده نگردید. در این مطالعه ترکیبات شیمیایی برگ Ferula oopoda شناسایی و اندازه گیری شد. اثرات دگرآسیبی این گیاه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاکسونومی
10. مروری بر تاکسونومی جنس Dactylis L. در ایران

الهام رضایی؛ حجت اله سعیدی؛ محمدرضا رحیمی نژاد

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 867-878

چکیده
  این مطالعه به بررسی تاکسونومی جنسDactylis در ایران می پردازد. این جنس چندساله، باد گرده افشان، برون زادگیر و متعلق به قبیله poeae ، زیرخانواده pooidea و خانواده poaceae است تا به امروز مطالعات دقیقی در ایران در مورد Dactylis صورت نگرفته است. بنابراین مطالعه و ارزیابی وضعیت مورفولوژیک، زیستگاهی، کاریوتیپی و تنوع ژنتیکی این جنس مهم است. در مجموع تعداد ...  بیشتر

مقاله پژوهشی فیزیولوژی
11. بررسی اثر پرایمینگ توأم بذرهای گندم با اسید سالیسیلیک و پراکسید هیدروژن برای القاء تحمل به شوری

قادر حبیبی؛ عذرا حسینی نژاد

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 879-893

چکیده
  در این پژوهش، اثر پرایمینگ اسید سالیسیلیک، پراکسید هیدروژن و پرایمینگ توأم اسید سالیسیلیک و پراکسید هیدروژن بر بهبود تحمل به شوری دانهرستهای گندم (Triticum aestivum L. cv Mihan) بررسی شد. بذرها به مدت 24 ساعت داخل آب مقطر (شاهد)، غلظتهای مختلف اسید سالیسیلیک (1/0، 5/0 و 1 میلی مولار) و پراکسیدهیدروژن (1، 20 و 200 میلی مولار) خیسانده شدند. پس از گذشت یک هفته، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی منابع طبیعی
12. بررسی اثر گونه‌ی بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) و زربین (Cupressus sempervirens L. var.horizontahis (Mill.) Gord.) روی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در کهگیلویه و بویر احمد

فهیمه اسکندری؛ رضا بصیری؛ مصطفی مرادی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 894-906

چکیده
  در این تحقیق دو توده‌ی زربین، بلوط ایرانی و منطقه‌ی شاهد در منطقه‌ی تنگ سولک بهمئی به گونه‌ای انتخاب گردید که از نظر شرایط توپوگرافی تشابه نسبتا زیادی داشته باشند. نمونه خاک از هر دو توده‌ی مورد بررسی و منطقه‌ی شاهد جمع‌آوری شد. 10 نمونه در هر توده از عمق صفر تا 20 سانتیمتری خاک در زیر بخش سایه‌انداز تاج پوشش گونه‌های درختی مورد ...  بیشتر

مقاله مروری منابع طبیعی
13. مروری بر کاربردهای سنتی گیاهان دارویی تیره شب‌بو در ایران

محمد مهدی دهشیری

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 907-918

چکیده
  در دهه‌های اخیر، استفاده از طب گیاهی به عنوان یک روش کارآمد و استراتژیک، در دستور کار اکثر کشورهای دنیا از جمله ایران قرار گرفته است. در پزشکی سنتی ایران، شیوه‌های بسیار گوناگونی در استفاده از گیاهان برای درمان بیماری‌ها مشاهده می‌شود که با توجه به وسعت جغرافیایی و گوناگونی پوشش گیاهی کشور ما، این همسویی دارای توجیه کاملاً منطقی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی منابع طبیعی
14. بررسی اثر پنکونازول بر پاسخ های فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی گیاه کنجد(.Sesamum indicum L) تحت تاثیر تنش شوری

حمیده حیدری؛ وحید نیکنام؛ حسن ابراهیم زاده معبود

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 919-931

چکیده
  در پژوهش حاضر، اثر پنکونازول بر برخی پاسخ‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کنجد تحت تنش شوری مورد مطالعه قرار گرفت. به این منظور، گیاهچه‌ها به مدت 30 روز در محیط کشت هوگلند رشد کردند و با غلظت‌های مختلف نمک NaCl (0، 50، 100، 200 میلی‌مولار) و پنکونازول ( 15 میلی‌گرم بر لیتر) به مدت 30 روز تیمار شدند. نتایج نشان داد که شوری باعث کاهش رشد، کاهش ...  بیشتر

مقاله پژوهشی فیزیولوژی
15. برهمکنش شوری و جیبرلین بر ریزش برگ، ماده خشک، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و محتوای عناصر در گواوا (Psidium guajava L)

زهرا پشنگه؛ منصوره شمیلی؛ فرزین عبدالهی؛ مصطفی قاسمی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 932-942

چکیده
  میوه گواوا منبع بسیار غنی از ویتامین ث، با امکان دوبار میوه دهی در سال و عملکرد بالا، درآمد قابل توجهی را برای تولید‌کنندگان به ارمغان می‌آورد. اما ازآنجا که عمده مناطق گرمسیر کشور با معضل شوری آبی مواجه هستند، کشت این گیاه در مناطق مذکور می‌تواند عملکرد و کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار دهد. لذا در این تحقیق میزان ریزش برگ، ماده خشک، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوسیستماتیک
16. شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه حفاظت‌شده دینار کوه، استان ایلام

سمیه باقری؛ حسن زارع مایوان؛ مهدی حیدری

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 943-957

چکیده
  منطقه حفاظت‌شده دینار کوه در جنوب شهرستان آبدانان استان ایلام واقع است و تاکنون از لحاظ پوشش گیاهی مورد بررسی قرار نگرفته است. تأثیر تغییر اقلیم در منطقه حفاظت‌ شده دینار کوه، در سال‌های اخیر و به‌ویژه در سال 1396با افزایش دما و کاهش بارندگی به ‌شدت محسوس بوده است. ترکیب گونه‌ای پوشش گیاهی منطقه می‌تواند نقش مهمی در مقدار تأثیرپذیری ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوتکنولوژی
17. بهینه‏ سازی شرایط رشدی برخی از مهمترین ریزجلبک‏ های خالص‏ سازی شده از دریاچه بزنگان و بررسی مقدار کلروفیل و کاروتنوئید آن‏ها

سارا خسروی نیا؛ عبدالرضا باقری؛ سعید ملکزاده شفارودی؛ نسرین مشتاقی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 958-972

چکیده
  ریزجلبک‏ها به عنوان یک منبع بالقوه پایدار برای مواد اولیه سوخت‏، غذا‏، مواد شیمیایی‏، تغذیه دام و حتی برای صنعت داروسازی شناخته می‏شوند. در این مطالعه، اثرات نوع محیط کشت شامل محیط‏های F2، Walne، BG11، BBM و TAP در pH‏های 6، 5/6، 7، 5/7، 8 و 9 و شدت‏های نور در پنج سطح شامل 2000، 2700، 3300، 4500 و 7800 لوکس بر روی رشد ریزجلبک‏های خالص‏سازی شده ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
18. تاثیر تغذیه نیتراتی و نیترات آمونیومی بر رشد، متابولیسم سولفور و بیان ژن ناقلین سولفور، آنزیمهای آدنوزین تری فسفات سولفوریلاز و آدنوزین '5-فسفوسولفات ردوکتاز در گیاهچه های کلزا (.L Brassica napus) و بروکلی (L. Brassica oleraceae)

طاهره السادات آقاجانزاده؛ آناهیتا حافظ الکتب

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 774-786

چکیده
  نیتروژن به دو فرم آمونیوم و نیترات جذب گیاه شده و دارای اهمیت بالایی در رشد، متابولیسم و فرایندهای حیاتی گیاهان می باشد. به منظور بررسی ارتباط این دو منبع نیتروژنی با متابولیسم سولفور، گیاهان کلزا (Brassica napus) و بروکلی (Brassica oleracea) در محیط هیدروپونیک تحت تیمار متفاوت نیترات و آمونیوم به مدت 14 روز کشت شدند. نتایج نشان داد وزن تر و خشک اندام ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
19. بررسی پاسخ مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ریحان رقم ’کشکنی لولو‘ به تنش شوری و کاربرد پلیمرهای سوپرجاذب

سارا فرسرایی؛ محمد مقدم

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 973-984

چکیده
  به منظور بررسی پاسخ بیوشیمیایی ریحان رقم کشکنی لولو به تنش شوری و کاربرد پلیمرهای سوپرجاذب آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل 4 سطح شوری آب آبیاری (صفر، 40، 80 و 120میلی‏مولار کلریدسدیم) و 4 سطح پلیمرسوپرجاذب (عدم کاربرد، آکوازورب، تراکوتم، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
20. مهار آلفاگلوکوزیداز توسط عصاره هگزانی اندام‌های هوایی گیاهان خاکشیر (Descurainia sophia L.schuar) و شاه‌تره (Fumaria vaillantii Loisel)

محمد علی زارعی؛ مرتضی صادقی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، صفحه 787-802

چکیده
  مقدمه: بیماری دیابت تأثیر عمده‌ای بر سلامت انسانها دارد. یکی از راه‌های مفید برای جلوگیری از افزایش قند خون، کاهش جذب روده‏ای گلوکز از طریق مهار آنزیم‌های هیدرولیز کننده‌ی کربوهیدرات‌ها مانند آلفاگلوکوزیداز است. هدف: یافتن مهار کننده قوی با منشاء گیاهی برای آنزیم آلفاگلوکوزیداز. روش بررسی: عصاره هگزانی اندام‌های هوایی (گل، ...  بیشتر