مقاله پژوهشی تاکسونومی
1. بررسی فنتیکی گونه های ایرانی جنس Delphinium و Aconitum براساس صفات مورفولوژیکی

معصومه حسن بارانی؛ فریبا شریف نیا؛ مصطفی اسدی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 579-591

چکیده
  در راستای شناسایی جنس های تیره Ranunculaceae اطلاعات ریخت شناسی گونه های تباره Delphinieae (Delphinium، Aconitum و 2 گونه Consolida) مورد بررسی قرار گرفت تا گروه بندی تاکسونومیک این تباره در ایران مشخص شود. Delphinieae شامل علفی های چندساله و یکساله هستند که در بسیاری از صفات آناتومی و ریختی مشترک می باشند. گونه ها با چهل و نه صفت کیفی و کمی مورد سنجش قرار گرفتند. آنالیز ...  بیشتر

مقاله پژوهشی فیزیولوژی
2. بررسی برهمکنش تیمارهای زیستی و غیر زیستی بر تغییرات آنتی اکسیدان‌های آنزیمی و غیرآنزیمی در گیاه گشنیز (Coriandrum sativum) تحت تنش سرب

حمیده فاطمی؛ بهروز اسماعیل پور

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 592-604

چکیده
  این مقاله به بررسی اثرات کاربرد همزمان سیلیسیم و تیمارهای بیولوژیکی بر فعالیت آنتی اکسیدان‌های آنزیمی و غیر آنزیمی و پراکسیداسیون لیپیدها تحت تنش سرب می‌پردازد. این مطالعه در آزمایش گلدانی برای تعیین اثرات چهار غلظت سرب (0 ، 500 ، 1000 و 1500 پی پی ام) و سه غلظت سیلیسیم (0، 5/1و 3 میلی مولار) و چهار سطح تیمار بیولوژیک (بدون تلقیح ، جدایه 6 و 19 ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوشیمی
3. تاثیر عصاره متانولی برخی از گیاهان بومی مازندران بر پارامترهای سنتیکی پراکسیداز بروکلی

مریم مهاجرانی؛ فاطمه ولی یان امیری

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 605-615

چکیده
  بروکلی گیاهی با ارزش غذایی شناخته شده است. کاربرد پراکسیداز بروکلی در بیوشیمی بالینی، فناوری زیستی و صنایع غذایی علاقه برای مطالعه بیشتر این آنزیم را افزایش داده است. اﯾـﻦ ﭘـﮋوﻫﺶ با ﻫﺪف اندازه گیری پارامترهای سنتیکی پراکسیداز بروکلی و تغییرات انها در مجاورت عصاره متانولی برخی از گیاهان بومی مازندران انجام شد. در این مطالعه عصاره ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاکسونومی
4. ویژگیهای تشریحی و ریختی برگ برخی گونه‌هایAcer L.

زهره کریمی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 616-631

چکیده
  سرده افرا دارای 148-150 گونه است که اکثراً درآسیا، چین وژاپن پراکنده اند. در ایران نیز 10گونه افرا عناصر اصلی رویش‌های جنگلی را تشکیل داده‌اند. وجود گونه‌های هیبرید و ‌شناسایی نشده از یک طرف و تاثیر تغییرات‌اقلیمی بر‌شکل‌ظاهری‌گونه‌ها از طرف دیگر، گروه‌بندی گونه‌ها را با سردرگمی مواجه کرده است. درتحقیق حاضر تعداد52 صفت کمی و کیفی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی منابع طبیعی
5. تاثیر نوع پوشش اراضی جنگلی و مرتعی بر انباشتگی عناصر غذایی خاک در منطقه ییلاقی کجور

افسانه فرهادی فر؛ قاسمعلی دیانتی تیلکی؛ یحیی کوچ

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 632-642

چکیده
  میزان عناصر غذایی لاشبرگ و ذخیره عناصر غذایی خاک در دو نوع رویشگاه مرتعی با پوشش غالب Stachys byzantina و Rhamnus pallasii و یک رویشگاه جنگلی با گونه غالب بلوط (Quercus castaneifolia) در منطقه کجور مورد بررسی قرار گرفته شد. در قطعه نمونه‌ها، تعداد 36 نمونه‌ خاک از عمق 20-0 سانتی‌متری و 36 نمونه لاشبرگ جمع‌آوری شد. نمونه‌های خاک و لاشبرگ در قطعه نمونه‌ها جمع‌آوری ...  بیشتر

مقاله پژوهشی فیزیولوژی
6. اثر محلول‌پاشی قبل از برداشت ملاتونین بر رسیدن و ویژگی‌های کیفی پس از برداشت میوه توت‌فرنگی (Fragaria × anannasa cv. Queen Elisa)

سیروان منصوری؛ حسن ساری خانی؛ محمد سیاری؛ مرتضی سلیمانی اقدم؛ محمدعلی عسکری سرچشمه

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 643-657

چکیده
  پژوهش حاضر باهدف بررسی اثر ملاتونین بر رسیدن، کیفیت و عمر پس از برداشت توت‌فرنگی و انتخاب غلظت‌های مؤثر آن، در گلخانه روی بوته‌های توت‌فرنگی رقم کوئین الیزا انجام شد. محلول‌پاشی ملاتونین در پنج سطح شامل صفر (شاهد)، 1، 10، 100 و 1000 میکرومولار در مرحله سبز روشن میوه انجام شد. برای بررسی اثر تیمارها بر فرآیند رسیدن، میوه‌ها در سه زمان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی فیزیولوژی
7. اثر محلول‌پاشی آهن و روی بر برخی صفات بیوشیمیایی گیاه آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) تحت کمبود نیتروژن

زینب اصل محمدی؛ نیر محمدخانی؛ مسلم ثروتی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 658-668

چکیده
  یکی از مهمترین علل محدود کننده رشد گیاهان کمبود مواد غذایی خاک است. نیتروژن به عنوان یکی از عناصر غذایی پرمصرف و ضروری برای تولید گیاه به شمار می‌رود که کمبود آن در بسیاری از مناطق کشور رایج است. یکی از روش‌های تامین نیاز غذایی گیاهان، کاربرد عناصر به صورت تغذیه برگی است. در مطالعه حاضر اثر محلول‌پاشی عناصر میکرو (آهن و روی) بر برخی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی منابع طبیعی
8. بررسی اثر متغیرهای اقلیمی بر الگوهای رشد درختان زربین (Cupressus sempervirens Var. Horizontalis (Mill.) Gord) در رویشگاه‌های نوشهر و رودبار

مهرداد قدس خواه دریایی؛ نسرین آهو قلندری؛ جواد ترکمن

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 669-681

چکیده
  شرایط اقلیمی و الگوهای سالانه دما و بارش اثرات خود را در پهنای حلقه‌های رویشی درختان برجا می‌گذارند. علم گاهشناسی درختی به بررسی و استخراج اطلاعات مستتر در این حلقه‌ها می‌پردازد. هدف از تحقیق حاضر نیز بررسی اثرات متغیرهای اقلیمی بر روی پهنای حلقه‌های رویشی گونه زربین (Cupressus sempervirens Var. Horizontalis) در شهرستان‌های رودبار و نوشهر در استان‌های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ژنتیک
9. بررسی تنوع مورفو‌‌‌‌ ژنتیکی توده‌های بومی گونه .Aegilops triuncialis L جمع آوری‌ شده از نیمه شمالی ایران

هادی شیرزاد؛ جعفر احمدی؛ محمد جعفرآقایی؛ بهزاد سرخی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 682-693

چکیده
  تنوع ژنتیکی پایه و اساس برنامه‌های به‌نژادی محسوب شده و اصلاح گیاهان با صفات و خصوصیات مطلوب را ممکن می‌سازد. جنس آژیلوپس (.Aegilops spp) یکی از خویشاوندان وحشی گندم نان است و پراکنش وسیعی در خاورمیانه و غرب آسیا دارد که ایران بخش وسیعی از این منطقه را در بر می‌گیرد. در این تحقیق 154 توده بومی گونه آژیلوپس ترنسیالیس (Aegilops triuncialis L.) تهیه شده ...  بیشتر

مقاله پژوهشی فیزیولوژی
10. بررسی اثر سالیسیسیلیک اسید بر شاخص های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه دارویی بادرنجبویه تحت تنش کادمیوم

منوره حیدری؛ صدیقه اسمعیل زاده بهابادی؛ محمدحسین سنگتراش

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 694-707

چکیده
  کادمیوم یکی از فلزات سنگین می‌باشد که در گیاهان تنش اکسیداتیو ایجاد می‌کند. در این راستا استفاده از تنظیم کننده‌های رشد گیاهی از جمله سالیسیلیک‌ اسید جهت تخفیف اثرات سمی کادمیوم به عنوان گزینه‌ای مناسب مطرح می‌باشد. این مطالعه به‌منظور بررسی بر‌هم‌کنش کلرید‌کادمیوم و سالیسیلیک اسید بر شاخص‌های رشد، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوشیمی
11. شناسایی ترکیب‌های تشکیل دهنده اسانس، بررسی خاصیت آنتی اکسیدانی و میزان فنل و فلاونوئید اندام‌های مختلف Postia puberula در مرحله بعد از گل‌دهی

پروانه همتی حسن گاویار؛ حمزه امیری

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 708-718

چکیده
  در این مطالعه ترکیبات تشکیل دهنده اسانس، قدرت آنتی اکسیدانی و میزان فنل و فلاونوئید عصاره متانولی برگ، ساقه و میوه Postia puberula در مرحله بعد از گل‌دهی مورد بررسی قرار گرفت. شناسایی ترکیب‌های تشکیل دهنده اسانس با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگراف متصل به طیف سنج جرمی صورت گرفت، بررسی اثرات آنتی اکسیدانی با دو روش 2و2 دی فنیل 1-پیکریل هیدرازیل ...  بیشتر

مقاله پژوهشی فیزیولوژی
12. شناسایی ترکیبات شیمیایی و ارزیابی اثرات آللوپاتیک اندام های مختلف علف هرز پیچک صحرایی بر شاخص های رشد و فیزیولوژیک گندم نان

محمد پوراسمعیل؛ روح اله متفکر آزاد؛ محسن سبزی نوجه ده

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 719-732

چکیده
  آللوپاتی به صورت اندرکنش‌های شیمیایی بین گیاهان بوسیله ترشح ترکیباتی موسوم به مواد آللوشیمیایی تعریف می‌شود. این مواد می‌توانند رشد و فرآیندهای فیزیولوژیک گیاهان هدف را تحت تأثیر قرار دهند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ترکیبات شیمیایی موجود در عصاره اتانولی ریشه، ساقه، برگ و گل پیچک صحرایی (Convolvulus arvensis L.) و اثرات آللوپاتیک آن بر رشد ...  بیشتر

مقاله پژوهشی اکولوژی
13. خوشه‌بندی درصد پوشش گیاهی جوامع درمنه‌زار با استفاده از عوامل اقلیمی، توپوگرافی و خاکی (مطالعه موردی: دشت یزد- اردکان)

زینب میرشکاری؛ مجید صادقی نیا؛ مریم اسدی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 733-744

چکیده
  طبقه‌بندی جوامع گیاهی، یک چارچوب سازمان‌دهی شده را برای طراحی مطالعات آینده از ویژگی‌های کارکردی جوامع یا سیستم‌ها و روابط بین گونه و محیط در مناطق مورد مطالعه ارائه داده و از آنجا که رویش گونه‌های گیاهی در یک منطقه تحت تأثیر عوامل محیطی آن منطقه می‌باشد بنابراین شناخت و طبقه‌بندی پراکنش پوشش گیاهی و خصوصیات اقلیمی، خاکی و ژئومورفومتری ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوشیمی
14. استخراج و خالص سازی اسید آلژینیک از جلبکهای قهوه ای سواحل جنوب شرقی ایران

محمد حاجی ابوالحسنی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 745-758

چکیده
  اسید آلژینیک پلی ساکاریدی با ارزش است که از جلبکهای قهوه ای استخراج و بعنوان تغلیظ کننده، قوام دهنده، پایدار کننده و توانایی تشکیل ژل بطور وسیعی در صنایع غذایی، دارویی، زیست پزشکی، آرایشی، نساجی، رنگ و چاپ استفاده می گردد. روش استخراج و شرایط محیطی از جمله عوامل تاثیرگذار بر بازده فرآیند استخراج بوده که بررسی آنها از اهمیت ویژه ای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی منابع طبیعی
15. غنای گونه‌ای و فلور منطقه حفاظت شده میش‌داغ در استان خوزستان

مهری دیناروند؛ عادل جلیلی؛ پروانه عشوری؛ محمد حسن زاده

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 759-771

چکیده
  منطقه میش‌داغ با مساحتی معادل 34 هزار هکتار در 15 کیلومتری شهرستان بستان، منطقه ام‌ادبس و دشت آزادگان و ناحیه صحارا سندی قرار دارد. مطالعه غنای گونه‏ای به درک صحیحِ کارکرد اکوسیستم، حفظ و حراست ذخایر ژنی، بررسی و کنترل تغییرات محیطی و موفقیت یا عدم موفقیت برنامه‏های مدیریت منابع طبیعی کمک می‏کند. برای مطالعه غنا، تنوع و میزان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی اکولوژی
16. بیش پراکندگی فیلوژنتیکی اجتماعات گیاهی در راستای گرادیان ارتفاعی در یک مرتع کوهستانی از بخش شرقی استان فلوری خراسان-کپه داغ، خراسان رضوی

حمید اجتهادی؛ مارال پاشیرزاد؛ جمیل واعظی؛ Richard P. Shefferson

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 772-785

چکیده
  درک فرآیند‌های تشکیل اجتماعات گیاهی در علم اکولوژی یک چالش بزرگ محسوب می‌گردد. امروزه با ورود فیلوژنی به تحقیقات اکولوژی، می‌توان این چالش بزرگ را حل نمود. لذا این مطالعه در‌صدد ارزیابی فرآیندهای تشکیل ساختارهای فیلوژنتیکی 2500 هکتار از مراتع کوهستانی واقع در شمال شرق ایران است. برای این منظور، 13 پلات 25 متر مربعی در هفت ایستگاه، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی اکولوژی
17. تغییرات مشخصات مورفولوژیکی گونه Astragalus brachyanus تحت تأثیر عوامل‌‌‌‌‌ محیطی و مدیریتی در مراتع کوهستانی راژان، ارومیه

Javad Motamedi؛ زهرا محمودی؛ اسماعیل شیدای کرکج؛ مرتضی مفیدی چلان

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 785-795

چکیده
  یکی از ملزومات اساسی به‌‌منظور محاسبه شاخص‌‌های تنوع‌‌ عملکردی، اندازه‌‌گیری صفات (مشخصات) گیاهی است. از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات مشخصات مورفولوژیکی گونه Astragalus brachyanus تحت تأثیر عوامل محیطی و مدیریتی، انجام شد. برای اندازه‌‌گیری صفات گیاهی، در هر یک از مکان‌‌‌‌ها، سه ترانسکت 50 متری مستقر شد. بر روی هر یک از ترانسکت‌‌ها، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
18. بررسی اثر تنش کمبود آب و باکتری‌های تقویت کننده رشد گیاه بر برخی از صفات ریخت‌شناسی و بیان ژن‌های Tdc و Str در ریشه گیاه پروانش (Catharanthus roseus)

مریم احمدزاده؛ امیرحسین کشت کار؛ کبری مسلم خانی؛ مسعود احمدزاده

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 796-805

چکیده
  گیاه پروانش یکی از پرکاربردترین گیاهان دارویی است. افزایش مقدار ترپنوئید ایندول آلکالوئیدها (TIA) در اندام‌های این گیاه از طریق اعمال تیمارهای زیستی و غیر زیستی یکی از اهداف فعالیت‌های اصلاحی می‌باشد. در این بررسی تاثیر دو گونه از باکتری‌های تقویت‌گر رشد Pseudomonas fluorescens و Azospirillum brasilense به صورت جداگانه و ترکیبی همراه با دو سطح تیمار ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تکوین
19. تغییرات ساختاری بافت‌های ریشه، ساقه و برگ در گندم رقم میهن تحت تنش خشکی

کلثوم عزیزی؛ عبدالکریم چهرگانی راد؛ جلال سلطانی

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 548-565

چکیده
  خشکی مهمترین تنش غیرزیستی در سراسر جهان محسوب می‌شود که اثرات جبران ناپذیری بر رشد و نمو گیاه باقی می‌گذارد و سبب کاهش تولید محصولات زراعی می‌شود. در این پژوهش تاثیرات خشکی در چهار سطح شامل کنترل (آبیاری مطلوب یا نگهداری رطوبت خاک در حد 100% ظرفیت زراعی خاک)، ملایم (نگهداری رطوبت خاک در حد 75% ظرفیت زراعی خاک)، متوسط (نگهداری رطوبت خاک ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بیوسیستماتیک
20. مطالعه تاکسونومیکی هفت گونه از جنسVerbascum L. (Scrophulariaceae) بر اساس داده های مولکولی و ریخت‌شناسی در ایران

نیره اولنج؛ ثمینه نوری؛ فاطمه حیدری؛ زینب آقاشریعتمداری

دوره 34، شماره 3 ، پاییز 1400، صفحه 566-578

چکیده
  چکیده: به‌منظور ارزیابی سیستماتیکی بر‌پایه داده‌های ریخت‌شناسی کمی و کیفی، 15 جمعیت از هفت گونه‌ی جنس (Scrophulariaceae)Verbascum L. در ایران، انتخاب و بازسازی روابط خویشاوندی بر اساس داده‌های مولکولی (nrDNA ITS) انجام شد. نتایج ریخت‌شناسی، پلی‌مورفیسم بالایی را درون و بین جمعیت‌های هر گونه و بین گونه‌های این جنس نشان داد. داده‌های مولکولی نیز ...  بیشتر