اهمیت تاکسونومیکی انتوژنی گل در جنس سلوی (Salvia) از تیره نعنا (Lamiaceae): مطالعه موردی در گونه سلوی Salvia santolinifolia

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران
2 بخش تحقیقات گیاه شناسی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران
چکیده
جنس سلوی (Salvia L.) از بزرگترین جنس‌های تیره نعنا (Lamiaceae) می‌باشد. گونه‌های این جنس با داشتن دو پرچم زایای جلویی مشخص می‌شوند. هر کدام از این پرچم‌ها، ساختار تبرزینی یا اهرم‌مانند داشته، از دو بازوی معمولا نامساوی تشکیل می‌شوند که در روی یک پایه قرار گرفته‌اند. بر این اساس در تقسیم‌بندیهای سنتی، جنس تک‌نیایی محسوب می‌شود. هر چند، در تقسیم‌بندی‌های مولکولی اخیر این دیدگاه رد شده است. براساس یکی از این تقسیم بندی‌ها، گونه سلویBoiss. S. santolinifolia به جنس Pleudia Raf. منتقل و بصورت Pleudia santolinifolia (Boiss.) Will, Schmalz & Class.-Bockh. معرفی شده است. جهت بررسی وضعیت تاکسونومیکی این گونه، انتوژنی گل با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد الگوی شکل‌گیری گل مرکزرو (centripetal) است، ابتدا کاسه، سپس گلبرگ‌ها و پرچم‌ها و در نهایت برچه‌ها بوجود می‌آیند. الگوی شکل‌گیری کاسبرگ‌ها، بصورت یکطرفه بوده، ابتدا سه کاسبرگ نزدیک به محور (adaxial) و سپس 2 کاسبرگ دور از محور (abaxial) شکل می‌گیرند. الگوی شکل-گیری گلبرگ‌ها دوطرفه بوده، ابتدا گلبرگ وسطی دور از مرکز، سپس دو گلبرگ نزدیک به مرکز و در نهایت دو گلبرگ جانبی شکل می‌گیرد. شکل‌گیری دو پرچم نازا با تاخیرآغاز می‌شود. در نهایت برچه‌ها شکل می‌گیرد. نتایج نشان داد ترتیب شکل‌گیری قطعات گل در این گونه برخلاف سایر گونه‌های جنس Salvia از نوع کاملا مجزا (strict) می‌باشد طوریکه هیچ گونه همپوشانی بین قطعات وجود ندارد. الگوی شکل‌گیری قطعات گل به‌ویژه گلبرگ‌ها با مورخوش (S. majdae) مشابه است. براساس داده‌های این پژوهش، جابجایی این گونه به جنس Pleudia منطقی بنظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Taxonomical significance of the floral ontogeny in the genus Salvia (Lamiaceae): a case study in S. santolinifolia

نویسندگان English

Mahtab Shahraki 1
Iraj Mehregan 1
Yousef Ajani 2
Younes Asri 2
1 Department of Biology, Science and Research Branch, Islamic Azad University
2 Department of Botany, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension (AREEO), Tehran, Iran
چکیده English

The genus Salvia L. is the largest genus of Lamiaceae family. Species of this genus are determined by two anterior fertile stamens, each consisting of a lever-like structure with two unequal arms held by a filament. Based on these characteristics, this genus has traditionally been classified as a monophyletic group. The recent new classification using molecular data, however, has rejected this opinion. According to one of these findings, S. santolinifolia has been re-established as Pleudia santolinifolia. To determine its taxonomic status, the floral ontogeny of S. santolinifolia is studied using SEM (scanning electron microscopy). The results showed that the floral organs initiate as centripetal sequence. First, sepals appear, followed by petals, stamens, and then carpels. Sepals initiate in a unidirectional pattern, starting with adaxial sepals and then followed by abaxial ones. Petals appear in a bidirectional pattern, starting with the middle abaxial petal, followed by two adaxial ones, and ending with two lateral ones. The sterile stamens initiate initiating later. Finally, carpels are formed. The results show that the order and sequence of the floral organs in S. santolinifolia differ from those in Salvia, which follow a strict pattern with no overlaps among the organs. The floral ontogeny of this species is similar to that of S. majdae. Based on these findings, transferring this species into the genus Pleudia is reasonable decision.

کلیدواژه‌ها English

floral ontogeny
Salvia
Pleudia
taxonomy
دوره 39، شماره 1
بهار 1405
صفحه 14-27

  • تاریخ دریافت 27 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 30 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 24 مرداد 1403