انجمن زیست شناسی ایران مجله پژوهش‌های گیاهی (مجله زیست شناسی ایران)(علمی) 2383-2592 27 2 2014 08 23 Study of various levels of nitrogen fertilizer and plant density on grain yield, rate and effective grain filling period sunflower (Helianthus annus L.) cultivars in Ardabil region تأثیر سطوح مختلف نیتروژن و تراکم بوته بر عملکرد دانه، سرعت و دوره موثر پر شدن دانه ارقام آفتابگردان در منطقه اردبیل 228 242 354 2727 FA رئوف سید شریفی هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی هیمن عباسی دانشجوی کارشناسی ارشد Journal Article 2011 12 31 In order to investigate the effects of plant densities and nitrogen levels on grain yield, rate and effective grain filling period sunflower (Helianthus annus L.) cultivars in Ardabil region, an experiment was carried out as split plot factorial based on randomized complete block design with three replications in experimental field of University of Mohaghegh Ardabili in 2009. Nitrogen fertilizer in three levels (0, 75 and 150 kg N/ha as urea) were assigned to the main plots and the combination of plant density (8, 10 and 12 plant m-2) with two sunflower cultivars (Urofelor and Armavirisky) were factorially assigned to the subplots. The results showed maximum grain weight, rate and effective grain filling period belonged in low plant densities and high nitrogen rates. Means comparison showed that maximum of grain weight were obtained in Armavirisky cultivar × 8 plants/m2 with application of 150 kg N/ha and minimum of it was obtained in Urofelor cultivar × 12 plants/m2 without application of nitrogen fertilizer. The highest grain yield was obtained in application of 150 Kg N.ha-1×Armavirisky cultivar and the least of it was obtained in Urofelor cultivar without nitrogen fertilizer. It seems that in order to increasing the grain yield, rate and effective grain filling period can be suggested that 150 Kg N.ha-1 with Armavirisky cultivar be applied in conditions of Ardabil climate. به منظور بررسی تأثیر تراکم و سطوح نیتروژن بر عملکرد دانه، سرعت و دوره پر شدن دانه ارقام آفتابگردان در منطقه اردبیل، آزمایشی در سال 1388 در مزرعه دانشگاه محقق اردبیلی به صورت کرت¬های خرد شده در قالب طرح بلوک¬های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. کرت¬های اصلی به سطوح کود نیتروژنه (صفر، 75 و 150 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار) و کرت¬های فرعی به صورت فاکتوریلی از تراکم¬های بوته (8،10و 12 بوته در متر مربع) و ارقام آفتابگردان (یوروفلور و آرماویرسکی) اختصاص داده شدند. نتایج نشان داد که حداکثر وزن دانه، سرعت و طول دوره مؤثر پرشدن دانه به تراکم پایین و مقادیر بالای نیتروژن تعلق داشت. مقایسه میانگین¬ها نشان داد که حداکثر وزن هر دانه در رقم آرماویرسکی در تراکم 8 بوته در متر مربع با 150کیلوگرم نیتروژن در هکتار و حداقل آن در رقم یوروفلور در تراکم 12 بوته در متر مربع و بدون مصرف نیتروژن بدست آمد. بیشترین عملکرد دانه در مصرف150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار با رقم آرماویرسکی و کمترین آن در عدم مصرف کود نیتروژن با رقم یوروفلور برآورد گردید. به نظر می رسد که به منظور افزایش عملکرد دانه، سرعت و دوره موثر پر شدن دانه می توان پیشنهاد نمود که رقم آرماویرسکی با 150 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار در شرایط اقلیمی اردبیل به کار برده شود. https://plant.ijbio.ir/article_354_8dd48d6a2e2cad213179a3992c0be53c.pdf