انجمن زیست شناسی ایران مجله پژوهش‌های گیاهی (مجله زیست شناسی ایران)(علمی) 2383-2592 27 1 2014 05 22 Evaluation of variation for yield and morphological traits in Dracocephalum moldavica L. genotypes ارزیابی تنوع عملکرد و صفات مورفولوژیکی برخی از ژنوتیپ‌های بادرشبویه Dracocephalum moldavica L. 91 99 297 27110 FA Journal Article 2010 07 24 In order to study the genetic variation and relationships among traits, an experiment on 15 genotypes of <em>Dracocephalum moldavica </em>L. under field conditions was carried out in a randomized complete design with 4 replications in Payam Noor University, Esfahan. Morphological charaters , including fresh and dry herb yield, plant height, stem diameter, number of auxiliary shoots, number of leaves/plant, 1000- grain weight, essential oil yield and essential oil content. Results of analysis of variance showed, significant differences for all studied traits (p< 0.01) with the exception of essential oil content. High values of phenotypic and genotypic coefficients of variation were obtained for most traits, indicating high variability in the traits under study. Essential oil yield varied from 0.49 (ml/pot) in genotype Khomeini Shahr to 0.81 in genotype of Birjand. Essential oil yield had a significant high and positive correlation with fresh herb yield, number of auxiliary shoots, plant height, dry herb yield and essential oil content. Cluster analysis grouped the 15 genotypes within 3 groups. Genotypes in first group had higher essential oil yield, fresh herb yield, dry herb yield, plant height and number of auxiliary shoots. Our results indicate the presence of comparable genetic potentials in genotypes of  <em>Dracocephalum moldavica </em>L. for cultivar development.      این تحقیق به‌منظور بررسی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات مورفولوژیک در 15 ژنوتیپ بادرشبویه (<em>Dracocephalum moldavica </em>L.) در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. صفات مورفولوژی شامل وزن تر گیاه، وزن خشک گیاه، ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد شاخه‌های جانبی، تعداد برگ در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد اسانس و درصد اسانس بود. براساس نتایج تجزیه واریانس، اختلاف ژنوتیپ‌های مورد مطالعه برای کلیه صفات بجز درصد اسانس در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار بود. ضرایب تغییرات فنوتیپی و ژنوتیپی برای بیشتر صفات بالا بود، که نشان از تنوع بالا در صفات مورد بررسی دارد. دامنه تغییرات عملکرد اسانس در بین ژنوتیپ‌های مورد بررسی از 49/0 میلی لیتر در ژنوتیپ خمینی شهر تا 81/0 میلی لیتر در ژنوتیپ بیرجند متغیر بود. برآورد ضرایب همبستگی بین صفات نشان داد که عملکرد اسانس با صفات وزن تر گیاه، تعداد شاخه‌های جانبی، ارتفاع بوته، وزن خشک و درصد اسانس همبستگی مثبت و بالایی دارد. براساس تجزیه خوشه‌ای 15 ژنوتیپ مورد مطالعه در سه گروه مختلف قرار گرفتند. ژنوتیپ‌های موجود در گروه اول از لحاظ عملکرد اسانس، وزن تر گیاه، وزن خشک گیاه، ارتفاع گیاه و تعداد شاخه‌های جانبی نسبت به بقیه گروه‌ها برتری داشتند. نتایج بدست آمده نشان‌دهنده وجود پتانسیل ژنتیکی بالا در ژنوتیپ‌های بادرشبویه جهت استفاده در برنامه‌های به‌نژادی و انتخاب نسبت به تولید ارقام با خصوصیات زراعی مطلوب است. https://plant.ijbio.ir/article_297_9fd81843ad7f202f26c1a174c7357585.pdf