انجمن زیست شناسی ایران مجله پژوهش‌های گیاهی (مجله زیست شناسی ایران)(علمی) 2383-2592 26 3 2013 11 22 Effect of Snags on the Species Diversity and Frequency of Tree Natural Regeneration in Natural Forest Ecosystems of Guilan, Iran تأثیر خشکه‌دارها بر تنوع گونه‌ای و فراوانی تجدیدحیات طبیعی درختان در اکوسیستمهای طبیعی جنگلهای گیلان 267 280 216 2634 FA Journal Article 2010 06 20 Future of natural forests depends on stand regeneration. In this research impact of standing dead trees (snags) on the species diversity and density of established regeneration was studied in district No. 2 Forest of Nav-Asalem, Guilan. In this regard, 32 snags with D.B.H. above 50Cm were taken as the centers of sampling plots. Canopy gap areas caused by snags and their decay degree were measured and determined. Also in a 50m distance from snags with same canopy, one safe tree with same D.B.H. and species were selected as the sampling plots. At each of these plots variables of number, species and growing stage (seedling, small sapling and sapling) of regeneration were counted in a 1000 m2 circular sample area. For each sample plot frequency and species diversity calculated from Shannon Winner diversity index, Pielous evenness index and Minhinich richness index. Mean of frequency and species diversity indices in each statistical population were compared from ANOVA and t-test. Results showed that frequency and species diversity of established regeneration in the snag plots were more than safe tree plots and this different was significant at a=0.01 statistical level. Reason of different diversity amount was more amount of richness in snag plots. More of frequency and species diversity in snag plots was occurred due the established and growth of more number and species from seed trees. Snags with medium canopy gap areas (50-113m²) had more influence on frequency and species diversity of regeneration. Also, snags with degree 3 of decay had more frequency and snags with degree 2 of decay had more regeneration species diversity. Snags with create of gaps in forest canopy and increasing sun light to forest floor, moreover, have positive influence with preparing suitable condition and resources to establishment and growth of different tree seeds. Saving snags in forest stands in different sizes and species can be useful to regeneration and sustainability in these ecosystems. آینده جنگلهای طبیعی وابسته به تجدید حیات درختان آن است. در این تحقیق تأثیر درختان سرپاخشک (خشکه‌دارها) بر تنوع گونه‌ای و فراوانی تجدید حیات در جنگلهای سری دو طرح جنگل‌داری ناو اسالم گیلان مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور تعداد 32 درخت سرپای کاملاً خشک شده که قطر برابر سینه آنها بیشتر از 50 سانتیمتر بود انتخاب و متغیرهای تعداد، گونه‌ و مراحل رویشی تجدید حیات (نهال، شل و خال) در قطعه نمونه  دایره‌ای شکل 10 آری با مرکزیت این خشکه دارها برداشت شد. همچنین سطح روشنه ایجاد شده به­وسیله خشکه­دارها و درجه پوسیدگی آنها نیز اندازه­گیری و تعیین شد. در فاصله 50 متری از هر خشکه‌دار و با تاج پوشش مشابه، همان متغیرها در نمونه‌هایی با مرکزیت درختان سالم با قطر و گونه مشابه و در همان شکل و سطح برداشت شد. در هر قطعه نمونه فراوانی و تنوع گونه‌ای با استفاده از شاخص تنوع شانون وینر، شاخص یکنواختی پایلو و شاخص غنای گونه‌ای منهنیک برای کل تجدید حیات و برای هر مرحله رویشی به‌دست آمد. میانگینهای فراوانی و شاخصهای تنوع به دست آمده از هر جامعه آماری از طریق تجزیه واریانس و آزمون t مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که فراوانی و تنوع گونه‌ای تجدید حیات استقرار یافته در مجاورت خشکه‌دارها بیشتر بوده و این تفاوتها از لحاظ آماری در سطح 01/0=a معنی‌دار است. تفاوت در مقدار شاخص تنوع به علت بیشتر بودن مقدار غنای گونه‌ای در قطعه نمونه‌های دارای خشکه‌دار نسبت به قطعه نمونه‌های شاهد است. بیشتر بودن فراوانی و تنوع تجدید حیات در مجاورت خشکه‌دارها در نتیجه استقرار و رشد تعداد و گونه‌های بیشتر بذرهای درختان مادری است. خشکه­دارهای با درجه روشنه متوسط (50 تا 113 مترمربع) بیشتر از سایر روشنه­ها در استقرار و تنوع گونه­ای تجدید حیات مؤثر بودند. همچنین خشکه­دارهای با پوسیدگی درجه3 بیشترین فراوانی و خشکه­دارهای با پوسیدگی درجه2 بیشترین تنوع گونه­ای تجدید حیات را در مجاورت خود داشتند. خشکه‌دارها علاوه بر ایجاد حفره در تاج پوشش و افزایش تدریجی نور رسیده به کف جنگل در فراهم نمودن شرایط و منابع مناسب استقرار و رشد بذور درختان مختلف تأثیر مثبت داشته‌اند. با نگه داشتن خشکه‌دارها به تعداد مناسب و در اندازه‌ها و گونه‌های مختلف در داخل جنگلهای طبیعی می‌توان به تجدید حیات و پایداری این اکوسیستمها کمک نمود. https://plant.ijbio.ir/article_216_45fbc6d3e05ebd93369ce542e8f2322d.pdf