انجمن زیست شناسی ایران مجله پژوهش‌های گیاهی (مجله زیست شناسی ایران)(علمی) 2383-2592 26 2 2013 08 23 Effect of chemical treatments, pre-moist chilling, hot and tap water on seed dormancy breaking in Arctium lappa بررسی اثر تیمارهای مختلف شیمیایی، آب داغ و آب جاری بر شکست خواب بذرهای بابا‌آدم (Arctium lappa) 217 225 184 2627 FA Journal Article 2009 12 16 <em>Arctium lappa</em> is a medicinal plant of Asteraceae. To break dormancy and increase the germination of its seeds, various methods was tested including KNO₃ (0.2% for 48 h.), H₂SO₄ (75% for 5 and 10 min.), hot water (70 and 90 °C, each for 15 min.), and tap water (for 24 and 48 h.). Results revealed that the treatment with KNO₃ was more effective, yielding 85% germination. On the other hand, treatments with H₂SO₄, hot (70°C) and tap water also exhibited considerable effects on the germination rate and percentage (in turn- 66%, 65% and 24%). Overall, according to the obtained results and with regard to the negative effect of H₂SO₄ on the consequential growth of seedlings, KNO₃(0.2% for 48 h.) and hot water (70°C) would be suggested as the most efficient treatments to break seed dormancy of <em>Arctium lappa</em>. بابا آدم (<em>Arctium lappa</em>) گیاهی دارویی از تیره کاسنی است. بذرهای گیاه بابا آدم دارای خواب هستند، بنابراین کوتاه نمودن دوره خواب و افزایش میزان جوانه‌زنی بذرها توسط روشهای آزمایشگاهی می‌تواند در احیای این گیاه مؤثر باشد. در پژوهش حاضر تیمارهای به کار گرفته شده برای شکستن خواب بذرهای گیاه مذکور عبارت بودند از نیترات پتاسیم 2/0 درصد، اسید سولفوریک 75 درصد (به مدت 5 و 10 دقیقه)، آب داغ (70 و 90 درجه سانتی‌گراد به مدت 15 دقیقه) و آب جاری (در دو مدت زمان 24 و 48 ساعت). نتایج تحقیق حاضر نشان داد که بیشترین درصد جوانه‌زنی بذرها (85 درصد) در اثر اعمال تیمار نیترات پتاسیم 2/0 درصد (برای مدت زمان 48 ساعت) قابل دسترسی است. تیمارهای اسید سولفوریک، آب داغ و آب جاری نیز اثرات قابل توجهی بر افزایش درصد جوانه‌زنی نشان دادند (به ترتیب، 66، 65 و 24 درصد). بر اساس نتایج به دست آمده در این تحقیق و با توجه به اثرات منفی اسید سولفوریک 75 درصد بر رشد و نمو دانه رستها، مناسب ترین و کارآمدترین تیمارها برای شکست خواب بذرهای گیاه بابا آدم نیترات پتاسیم 2/0 درصد و آب داغ (70 درجه سانتی گراد) پیشنهاد می شود. https://plant.ijbio.ir/article_184_6cdd60ea0045eb7a6ec44c54d29ed402.pdf