بیوتکنولوژی
1. بررسی اثر همزمان نمک های کلریدسدیم و کلریدکلسیم بر صفات رشدی و بیوشیمیایی "گلابی" درگزی در شرایط درون شیشه ای

فاطمه ظفری؛ علیرضا نوروزی؛ پرویز الماسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 آذر 1399

چکیده
  شوری یکی از مهمترین عوامل محدود کننده رشد محصولات کشاورزی است. افزایش غلظت نمک سبب عدم توازن یونی در سلول‌ها و در نتیجه سمیت یونی و تنش اسمزی می‌شود. استفاده از تکنیک کشت درون شیشه‌ای برای مطالعه و انتخاب گونه‌های گیاهی مقاوم به شوری، خشکی و سایر تنش‌ها متداول است، زیرا کنترل بیشتری نسبت به شرایط بیرون وجود دارد. این مطالعه به منظور ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
2. تاثیر نانو ذرات سیلیسیم دی اکسید (SiO2 NPs) بر میزان ترکیبات پلی فنولی و ظرفیت آنتی اکسیدانی ریشه‌های موئین بذرالبنج مشبک و کوتاه

احد هدایتی؛ بهمن حسینی؛ رامین ملکی؛ خاویر پالازون

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 آذر 1399

چکیده
  نانوذرات به عنوان گروهی جدیدی از محرک‌ها برای تولید متابولیت‌های با ارزش استفاده می‌شوند. این مطالعه، تاثیر نانو ذرات سیلیسیم دی‌اکسید بر برخی خصوصیات فیتوشیمیایی ریشه‌های موئین دو گونه بذرالبنج مشبک و کوتاه مطالعه شد. ریشه‌های موئین از تلقیح ریزنمونه‌های کوتیلدون (در گونه مشبک) و برگ (در گونه کوتاه) با باکتری آگروباکتریوم رایزوژنز ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
3. ارزیابی بیوانفورماتیکی موجودات تراریخته برای پتانسیل آلرژی زایی

عباس سعیدی؛ زهره حاجی برات؛ زهرا حاجی برات؛ مسعود توحیدفر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 دی 1399

چکیده
  یکی از مراحل ارزیابی ایمنی محصولات تراریخته پتانسیل آلرژی زا بودن آن است. بدین منظور بررسی آلرژی‌زا بودن پروتئین‌های تولید شده توسط این محصولات با استفاده از تجزیه و تحلیل‌های بیوانفورماتیکی، امری ضروری تلقی می‌شود. در این مطالعه برای ارزیابی بیوانفورماتیکی شش پروتئین مهم محصولات تراریخته از سه پایگاه داده آلرژنها ( Allergenonlineو ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
4. مقایسه اسیدهای چرب و هیدروکربن‌های گیاه دارویی خارمریم در سطوح مختلف تنش آبی

راحله قنبری محب سراج؛ مهدی بهنامیان؛ اسد ا... احمدی خواه؛ وحید شریعتی؛ سارا دژستان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 فروردین 1400

چکیده
  تنش‌ آبی یکی از مهم‌ترین عواملی است که مسیرهای متابولیکی را در گیاهان تحت تاثیر قرار می‌دهد و بنابراین، سنتز و تجمع ترکیبات طبیعی از جمله اسیدهای چرب و هیدروکربن‌ها را در گیاهان دارویی تغییر می‌دهد. در این پژوهش، اثر سطوح مختلف تنش آبی (آبیاری کامل در حد ظرفیت زراعی، آبیاری در حد 70 درصد ظرفیت زراعی و آبیاری در حد 40 درصد ظرفیت زراعی) ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
5. تجزیه و تحلیل عناصر تنظیمی سیس مرتبط با تنش‌های غیرزیستی در پروموتر ژن‌های ANlNAC گیاه آلوروپوس لیتورالیس

سمیرا محمدی؛ قربانعلی نعمت زاده؛ حمید نجفی زرینی؛ سیدحمیدرضا هاشمی پطرودی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 تیر 1400

چکیده
  پروتئین‌های NAC (NAM، ATAF1-2 و CUC2)، فاکتورهای رونویسی مختص گیاهان هستند و در فرآیند مختلف نمو گیاهان و پاسخ به تنش‌ها نقش دارند. در این مطالعه، 68 ژن NAC در گیاه Aeluropus littoralis به‌عنوان گیاه هالوفیت متعلق به خانواده Poaceae شناسایی شدند. با تجزیه و تحلیل عناصر تنظیمی سیس در نواحی پروموتر ژن‌های AlNAC، بسیاری از عناصر مرتبط با رشد و نمو، فیتوهورمون‌ها ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
6. تاثیر همزیستی با قارچ میکوریز گلوموس موسه‌آ (Glomus mosseae) بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی دو رقم گیاه برنج در شرایط کم آبی

آرزو پورفرید؛ علی پاکدین پاریزی؛ رضا قربانی نصرآبادی؛ حشمت الله رحیمیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1400

چکیده
  قارچ‌های میکوریز آربوسکولار قادر به کاهش اثرات نامطلوب تنش‌های زنده و غیرزنده در گیاهان زراعی می‌باشند. برای بررسی تاثیر تلقیح با قارچ میکوریز آربوسکولار گلوموس موسه‌آ بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی رقم‌های برنج طارم هاشمی و نعمت در شرایط کمبود آب، آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی و در گلخانه انجام شد. شرایط آبیاری شامل آبیاری غرقاب، ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
7. بررسی میزان بیان ژن های دخیل در بیوسنتز مونو ترپن ها در گیاه دارویی اسطوخودوس (Lavandula angustifolia) تحت تیمار سالیسیلیک اسید و متیل‌جاسمونات

ساکار حسینی؛ اسعد معروفی؛ سید حسن حسنی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1400

چکیده
  مونوترپن‌های مهمی مانند کامفور و فنچول از جمله اجزای مهم تشکیل‌دهنده اسانس گیاه دارویی اسطوخودوس می‌باشند. ژن‌های مونوترپن سنتاز اهدف مناسبی برای مهندسی متابولیک در اسطوخودوس هستند. این پژوهش به منظور سنجش بیان و القای دو ژن کلیدی (فنچول سنتاز و برنئول سنتاز) در مسیر بیوسنتز مونوترپن‌ها در اسطوخودوس در پاسخ به الیسیتورهای متیل‌جاسمونات ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
8. شناسایی بیوانفورماتیکی ژن‌های هدف miRNA‌های پاسخ دهنده به تنش خشکی در کلزا (Brassica napus)

مریم پسندیده ارجمند؛ حبیب اله سمیع زاده لاهیجی؛ محمدحسن علی بیگلویی؛ محمد محسن زاده گلفزانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 آذر 1400

چکیده
  miRNA‌ها مولکول‌های کوچک، غیرکدکننده و تنظیمی هستند که نقش مهمی در تنظیمات پس از بیان ژن در پاسخ به تنش‌های زیستی و غیرزیستی دارند. با این‌ که کلزا گیاه دانه روغنی بسیار مهمی در سطح جهانی است، هنوز اطلاعات کمی درباره‌ی مکانیسم‌های تنظیمی ژن‌های هدف miRNAهای پاسخ دهنده به خشکی در آن وجود دارد. لذا در این پژوهش ژن‌های هدف miRNA‌های پاسخ ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
9. شناسایی ژنهای دخیل در تجمع رنگیزههای آنتوسیانین و پروآنتوسیانیدین در بافتهای مختلف 282 رقم برنج با استفاده از نقشهیابی ارتباطی در مقیاس ژنوم

رضا حقی؛ آرش فاضلی؛ اسدالله احمدی خواه؛ وحید شریعتی

دوره 34، شماره 2 ، تابستان 1400، ، صفحه 369-384

چکیده
  بعنوان یک موتانت طبیعی، برخی از ارقام برنج دارای رنگ دانه قهوهای و/یا رنگ ساقه و برگ بنفش میباشند. رنگ قهوهای برونبر به دلیل تجمع رنگیزه پروآنتوسیانیدین و رنگ بنفش ساقه و برگ بواسطهی تجمع آنتوسیانین ایجاد میشود. این رنگیزهها که متعلق به دسته فلاونوئیدها بوده از طریق مسیر فنیل پروپانوئید ساخته میشوند و ژنهای ساختاری و تنظیمی زیادی ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
10. بهینه‏ سازی شرایط رشدی برخی از مهمترین ریزجلبک‏ های خالص‏ سازی شده از دریاچه بزنگان و بررسی مقدار کلروفیل و کاروتنوئید آن‏ها

سارا خسروی نیا؛ عبدالرضا باقری؛ سعید ملکزاده شفارودی؛ نسرین مشتاقی

دوره 33، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 958-972

چکیده
  ریزجلبک‏ها به عنوان یک منبع بالقوه پایدار برای مواد اولیه سوخت‏، غذا‏، مواد شیمیایی‏، تغذیه دام و حتی برای صنعت داروسازی شناخته می‏شوند. در این مطالعه، اثرات نوع محیط کشت شامل محیط‏های F2، Walne، BG11، BBM و TAP در pH‏های 6، 5/6، 7، 5/7، 8 و 9 و شدت‏های نور در پنج سطح شامل 2000، 2700، 3300، 4500 و 7800 لوکس بر روی رشد ریزجلبک‏های خالص‏سازی شده ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
11. شناسایی SNPها در نواحی اگزونی واینترونی ژن‌های لینالول سینتاز و ژرماکرینD سینتاز در گیاه ریحان

سمانه علیاری؛ بابک عبدالهی مندولکانی؛ ایرج برنوسی

دوره 33، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 566-578

چکیده
  ریحان (Ocimum basillicum L.) از مهم‌ترین گیاهان دارویی حاوی ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ترپنوئیدی از جمله مونوترپن و سزکوئی‌ترپن‌ها می‌باشد. ژن‌های لینالول سینتاز و ژرماکرین D سینتاز از ژن‌های کلیدی دخیل در سنتز ترپن‌ها می‌باشند .در مطالعه حاضر به ‌منظور شناسایی SNPها در این دو ژن در 5 توده‌ مختلف ریحان از نشانگرهای CAPS و توالی‌یابی استفاده شد. قطعاتی به ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
12. القاء تنوع ژنتیکی در ارقام برنج طارم محلی و هاشمی با استفاده از اتیل متان سولفونات و بررسی تنوع ایجاد شده از طریق نشانگرهای SSR

محمد سیه چهره؛ غفار کیانی؛ سید کمال کاظمی تبار

دوره 33، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 579-592

چکیده
  اصلاح موتاسیونی یکی از ابزارهای موثر برای بهبود صفات زراعی در گیاهان می‌باشد. هدف از این مطالعه، القاء جهش با استفاده از موتاژن شیمیایی اتیل متان سولفونات (EMS) در ارقام محلی برنج به منظور بهبود صفات زراعی آنها و ارزیابی تنوع ژنتیکی ایجاد شده در نسل M2 بوده است. در این آزمایش اثر غلظت های مختلف EMS (صفر، 17/0 35/0 و 51/0 درصد) بر ارقام طارم محلی ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
13. تأثیر ژن NARK و تیمار نیتروژن بر رشد، و پروفایل پروتئینی برگ در تیپ موتانت سوپر گره‌زا و تیپ وحشی سویا

مهرناز مشایخی؛ سعید میرزایی؛ محمود ملکی؛ حسین مظفری

دوره 33، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 635-645

چکیده
  نیتروژن یکی از مهم ترین عناصر مورد نیاز گیاهان می‌باشد. گیاهان لگوم بدلیل دریافت این عنصر از طریق تثبیت بیولوژیک نیتروژن اتمسفر حائز اهمیت فراوان می‌باشند. در این مطالعه، تأثیر ژن NARK و تیمارهای نیتروژن‌دار بر رشد و پارامترهای فیزیولوژیک و همچنین تغییرات پروتئینی برگ گیاه سویا تیپ وحشی با تیپ موتانت بررسی گردید. بدین منظور، آزمایش ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
14. تاثیر نسبت‌های مختلف نیترات به آمونیوم بر میزان زیست توده و برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی ریشه‌های موئین گیاه بذرالبنج مشبک (L. Hyoscyamus reticulatus)

مدینه خضرلو؛ بهمن حسینی؛ جعفر امیری

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 328-338

چکیده
  بذرالبنج مشبک گیاهی علفی، دوساله و متعلق به تیره سیب‌زمینی سانان می‌باشد و به‌دلیل تولید آلکالوئیدهای تروپانی هیوسیامین و آسکوپولامین به‌طور گسترده‌ای در پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در پژوهش حاضر، به‌منظور افزایش تولید آلکالوئیدهای تروپانی، کشت‌ ریشه موئین مشتق شده از ریزنمونه‌ برگ‌های لپه‌ای تراریخت شده با سویه‌ی ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
15. بررسی تنوع ژنتیکی توده‌های مختلف گیاه ترشک (Rumex spp.) بر اساس صفات ریخت شناسی

ملیحه عرفانی؛ مهدی محب الدینی؛ علیرضا قنبری؛ ناصر صباغ نیا

دوره 33، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 397-409

چکیده
  بسیاری از گونه‌های سرده ترشک متعلق به خانواده علف هفت بند به عنوان سبزی و یا دارویی استفاده می‌شوند. گونه‌های این جنس غنی از متابولیت‌های اسکوربیک اسید، اگزالیک اسید، فنولیک اسید، ترکیبات فلاونوئیدی، ترکیبات فنلی، آنتراکوئینون، نفتالن، استرول و تری‌ترپنها و....هستند. با در نظر گرفتن اهمیت این تحقیق به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
16. پتانسیل استفاده از بیوچار جلبک‌های ماکروسکوپی Enteromorpha compressa و Ulva lactuca در بهبود کیفیت آب و خاک

حسین مولایی؛ امیدوار فرهادیان

دوره 33، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 26-34

چکیده
  جلبک‌ها کاربردهای متنوع دارند و می توان از آنها بیوچار تولید نمود. در این مطالعه عملکرد تولید آزمایشگاهی بیوچار دو گونه جلبک ماکروسکوپی Enteromorpha compressa و Ulva lactuca جمع‌آوری شده از خلیج‌فارس بررسی گردید. تولید بیوچارها در دماهای مختلف، محیط بدون اکسیژن و بررسی خصوصیات بیوچارهای تولیدی با روش استاندارد آنالیز خاک آمریکا انجام گرفت. نتایج ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
17. آنالیز بیوانفورماتیک کدونی ژنوم کلروپلاست گونه های دیپلوئید و مقایسه با ژنوم دو گونه تتراپلوئید پنبه

فرشید طلعت؛ سمانه حسنی نژاد؛ مهدی بدری انرجان

دوره 32، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 713-723

چکیده
  تجزیه کاربردی کدون اهمیت ویژه‌ای در بهینه‌سازی سامانه بیان ژن‌ها در تولید پروتئین دارد. جنس گوسیپیوم مهمترین گیاه تولیدکننده الیاف در دنیای جدید می‌باشد. در این تحقیق توالی کامل ژنوم کلروپلاست دو گونه‌ G.thurberi و G.arboreum توسط نرم افزار کدونW مورد مطالعه و تجزیه قرار گرفت. تجزیه کدون‌های دارای ترادف (RSCU) برای 57 ژن کدکننده پروتئین در ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
18. ریزازدیادی شمشاد خزری (Buxus hyrcana Pojark.)، یک گونه زینتی در حال انقراض

بهزاد کاویانی؛ ناصر نگهدار

دوره 32، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 332-342

چکیده
  شمشاد خزری یا شمشاد جنگلی (Buxus hyrcana Pojark.) یک گونه‌ی زینتی درختی و درختچه‌ای است که در صنایع مختلف کاربرد دارد. رشد و نمو شمشاد خزری بسیار کند است، ریشه‌زایی سختی دارد و خطر انقراض، این گیاه را تهدید می‌کند. بنابراین، هدف از انجام این تحقیق، بررسی اثر غلظت‌های مختلف BAP و IBA (صفر، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلی‌گرم در لیتر، از هر دو) روی ریزازدیادی در ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
19. بررسی اثر آهن، نوع محیط کشت و ترکیب هورمونی محیط کشت بر باززایی دو گونه رز Rosa canina و Rosa beggeriana در شرایط این ویترو

مریم مرادیان؛ عبدالرضا باقری؛ سیدحسن مرعشی؛ سید حسین نعمتی؛ احمد شریفی

دوره 32، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 218-230

چکیده
  دو گونه Rosa canina و Rosa beggeriana به علت دارا بودن خصوصیات مطلوب از جمله رشد سریع و معطر بودن اهمیت قابل توجهی دارند. با توجه به مشکلات تکثیر رز از طریق روش‌های سنتی، استفاده از روش های ریزازدیادی توصیه شده است. از جمله مشکلات کشت این ویترو نیز می توان به پدیده زردشدگی برگ ها اشاره نمود. لذا در این پژوهش جهت افزایش سبزینگی برگ‌ها، دو آزمایش ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
20. عوامل مؤثر در ریزازدیادی بادام‌کوهی (Amygdalus scoparia Spach.)

سمیه اعزازی؛ حسین میرزایی ندوشن؛ میترا امام؛ سپیده کلاته جاری

دوره 31، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 499-510

چکیده
  بادام کوهی (Amygdalus scoparia Spach.)، که توزیع گسترده‌ای در مناطق وسیعی از کشور دارد، از ارزش‌های زیست‌محیطی و دارویی برخوردار است که به ‌دلایل مختلف در معرض فرسایش ژنتیکی قرار گرفته و باید احیا شود. تکثیر رویشی پایه‌های برتر از این گونه مستلزم بهینه‌کردن روش‎های مختلف از جمله ریزازدیادی است. در این پژوهش اثر ژنوتیپ‎های مختلف، هورمون‎پاشی ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
21. بررسی اثر ضد باکتریایی عصاره هیدرو الکلی بارهنگ کبیر (Plantago major L.) و ناخنک (Astragalus hamosus) بر تعدادی باکتری‌ گرم منفی و گرم مثبت

رقیه امینیان؛ محسن مردانی؛ بهنام داودنیا

دوره 31، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 556-567

چکیده
  بیماری‌زایی بسیاری از باکتری‌ها در انسان و همچنین بروز مقاومت در برخی از آن‌ها نسبت به مواد ضد باکتریایی، نیاز به یافتن انواع مواد ضد میکروبی را افزایش داده است. اخیراً تلاش‌هایی جهت جایگزینی داروهای شیمیایی توسط گیاهان دارویی صورت گرفته است، به همین منظور در این آزمایش تأثیر ضد باکتریایی عصاره هیدروالکلی دو گیاه دارویی بارهنگ ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
22. بهینه‌سازی کشت ریشه‌های مویین گیاه دارویی همیشه بهار Calendula officinalis به منظور تولید ترکیب دارویی اولئانولیک اسید

زهره سهرابی نژاد؛ سیدحسن مرعشی؛ نسرین مشتاقی

دوره 31، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 640-654

چکیده
  گیاه همیشه‌بهار (Calendula officinalis) گیاهی دارویی با خاصیت ضدمیکروب و ضد‌التهاب می‌باشد. یکی از ترکیبات دارویی مهم یافت شده در این گیاه، اولئانولیک اسید است که دارای اثرات ضدباکتریایی، ضدویروس و ضد تومور می‌باشد. از میان روش‌های مختلف کشت بافت گیاهی، تکنیک کشت ریشه‌های مویین برای تولید و افزایش متابولیت‌های ثانویه دارویی مورد توجه ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
23. تجزیه پروتئوم بذر کلزا تحت تنش شوری

علی بنده حق؛ شیدا علیپور قربانی؛ محمود تورچی؛ رضا شکری قره لو

دوره 31، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 291-302

چکیده
  کلزا به عنوان یکی از محصولات تولید کننده دانه‌های روغنی از اهمیت ویژه‌ای برای تولید روغن خوراکی گیاهی برخوردار است ولی تحت تنش شوری به میزان قابل ملاحظه‌ای تحت تاثیر اثرات منفی تنش قرار می‌گیرد. به منظور مطالعه اثرات تنش شوری روی برخی صفات رشدی و تغییرات الگوی پروتئوم بذر تحت تنش شوری شدید، رقم حساس ساری گل در شرایط گلخانه‌ای کشت ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
24. اثر ترکیبی درجه حرارت و دوره‌های نوری بر رشد و زیست توده در جلبک سبز Scenedesmus quadricauda

زهرا شاهینی؛ امیدوار فرهادیان؛ مهدی کدیور

دوره 31، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 145-155

چکیده
  درجه حرارت و دوره نوری بر رشد و زیست توده در ریز جلبک‌ها تأثیر می‌گذارند. در این تحقیق تأثیر ترکیبی دماهای مختلف20، 25 و 30 درجه سانتی‌گراد و دوره های نوری مختلف D16L:8 ، D12L:12 و D8L:16 بر تراکم، میزان رشد ویژه، زمان دو برابر شدن و تولید زیست توده ریز جلبک سبز آب شیرین Scenedesmus quadricauda مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت یک طرح کاملاً تصادفی در محیط ...  بیشتر

بیوتکنولوژی
25. تاثیر الیسیتورهای جاسمونیک اسید و متیل جاسمونات بر میزان تروپان آلکالوئیدهای آتروپین و اسکوپولامین در ریشه‌های مویین و ریشه‌های حاصل از کشت بافت گیاه Hyoscyamus niger L

میترا پارسا؛ امینه زینالی

دوره 30، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 778-791

چکیده
  تروپان آلکالوئیدها نقش حیاتی در کنترل بیماری‌هایی چون شوک سمی و سپتیک دارند. در این تحقیق، اثرات الیسیتورهای متیل جاسمونات و جاسمونیک اسید بر میزان آلکالوئیدهای آتروپین و اسکوپولامین در ریشه‌های حاصل از کشت بافت و ریشه مویین صورت گرفت. بنابراین، ریشه‌ها، تحت تاثیر این الیسیتورها با غلظت‌های 0، 1/0، 1، 2 و 4 میلی‌مولار و هر یک در تیمارهای ...  بیشتر