نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

2 مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان

چکیده

به منظور بررسی اثر برخی عوامل محیطی بر کمیت و کیفیت اسانس گیاه داروئی رازیانه، تحقیقی در سال‌های زراعی 1392-1391، در سه ایستگاه تحقیقاتی وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان واقع در کاشان، سمیرم و گلپایگان انجام شد و در آن چهار ژنوتیپ برتر رازیانه شامل دو ژنوتیپ بومی ‌همدان و لرستان و دو ژنوتیپ خارجی 11486 و P11-820065 با استفاده از طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که برهم‏کنش مکان در ژنوتیپ بر همه صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود. آلفاپینن، فنکون، کامفور و سیس آنتول در ژنوتیپ‌های غیربومی و پاراسیمن، لیمونن، استراگول و ترانس آنتول در ژنوتیپ‌های بومی بیشترین مقدار را داشتند. ژنوتیپ P11-820065 بالاترین درصد اسانس (21/4%) را به خود اختصاص داد. بیشترین و کمترین عملکرد اسانس به ترتیب در ژنوتیپ P11-820065 ایستگاه گلپایگان (2/165 کیلوگرم در هکتار) و ژنوتیپ همدان ایستگاه کاشان (4/60 کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد. عملکرد ترانس‌آنتول در ایستگاه گلپایگان تفاوت معنی‌داری با ایستگاه کاشان داشت و بیشترین مقدار آن در ژنوتیپ همدان کاشته شده در این ایستگاه مشاهده گردید. کمترین میزان این ترکیب نیز مربوط به ژنوتیپ 11486 ایستگاه کاشان با 1/41 درصد بود. عملکرد ترانس آنتول ایستگاه کاشان همبستگی منفی و معنی‏داری با ازت کل خاک داشت. درصد و عملکرد اسانس همبستگی منفی و معنی‏داری با شوری خاک نشان داد. از طرفی همبستگی مثبت و معنی‏داری بین فنکون با شوری خاک مشاهده گردید. این در حالی است که در ایستگاه گلپایگان همبستگی معنی‏داری بین ترکیبات اسانس و عوامل محیطی مشاهده نشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effect of environmental condition on essential oil and essential oil components in superior fennel genotypes (Foeniculum vulgare Mill.)

نویسندگان [English]

  • lili safaii 1
  • hossein zeinali 2
  • ِDavood Afiuni 1

1 Agricultural and natural Research center of esfahan

2 Agricultural and Natural Research Center of Esfahan

چکیده [English]

In order to study the effects of some environmental factors on quality and quantity of fennel essential oil, an experiment was conducted at 3 stations of Agricultural and Natural Resource Research Center of Isfahan during 2012- 2013 and 4 superior fennel genotypes (including: Lorestan, Hamedan, P11- 820065 and 11486) were studied basis of randomized complete block design with three replications. Base on the results the interaction of place* genotype was significant for all traits. a-pinene, fenchone, camphor and (z)- anethol in forien genotypes and p-cymene, limonene, estragole and (e)-anethol in native genotypes were the highest. The maximum essential oil belongs to P11-820065 with 4.21 percentage. The highest essential oil yield (165.2 Kg/hec) was observed in P11-820065 located in Golpayeghan and the lowest in Hamedan genotype (60.4 Kg/hec) of Kashan. (E)-anethol yield of hamedan Genotype in Golpayeghan station had a significant different with Kashan station. The minimum amount of (e)-anethol was observed in 11486 (41/1 %) located in Kashan. There was a negative significant correlation between e- anethol and soil total N. Also a negative significant correlation was observed between oil percentage and oil yield with soil salinity. On the other hand phencone and soil salinity had a positive significant correlation. There was no significant correlation between essential oil and environmental factors in Golpayegan station.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fennel
  • Environmental Factors
  • Yield
  • anethol